محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : اسماعيل ناظم )

155

قانونچه في الطب ( فارسى )

الفصل الخامس : في التَّدبِيرِ بِحَسَبِ الفُصولِ فصل پنجم : تاثير فصلها در تدابير أمّا الرَّبِيعُ الف . بهار فَإنّهُ يُبادَرُ في أوَّلِهِ إلى الفَصدِ و الإسهالِ و يُحترز فيه عَن « 1 » كُلِّ - ما يُسَخِّنُ و يُرَطِّبُ . اقدام به فصد و خوردن مسهل بايد در اوايل اين فصل باشد . در طول فصل نيز از چيزهايى كه مزاج را گرم و تر مىسازد بايد پرهيز كرد . و أمّا الصَّيفُ ب . تابستان فَيَنقُصُ فيه الغِذاءُ و الشَّرابُ و الرِّياضَةُ . و يلزم الظلّ و الكَنُّ « 2 » ، و الهُدوء ، و المُطفِئاتُ ، و يُبادَرُ إلى القَىءِ . در اين فصل بايد از ميزان خوردن و نوشيدن و حركات ورزشى كاست و به سايه درختان يا سايه‌بانها پناه برد و آرامش گزيد و از اغذيه و

--> ( 1 ) . ب : ( عن ) من . ( 2 ) . « كن » در اصل كلمه‌اى است فارسى كه داراى سه معنا بوده است : كندن ، خانه و پناهگاه ، و زن . از اين معانى ، هنوز كلماتى چون كندن ، كدبانو ( روشنى خانه ) ، كند ( روستا و ده ) ، كدخدا ( بزرگ خانه يا ده ) ، كنيزك ( زن و دختر محبوب ) استعمال دارند . در اينجا به معناى سايبان ، و آلاچيق است .